Over Prīncipia Latīna
Prīncipia Latīna verzorgt onderwijs in de Latijnse taal en cultuur, met als uiteindelijk doel Latijnse teksten in het origineel toegankelijk te maken. Prīncipia biedt privélessen en cursussen: bijles voor scholieren en opbouwende lessen voor volwassenen.
Prīncipia Latīna
Prīncipia Latīna is in 2026 opgericht om cursussen en individuele lessen in de Latijnse taal aan te bieden.
Voor scholieren ligt de nadruk op het zorgvuldig leren vertalen en op de vaardigheden die zij op school nodig hebben. Voor volwassenen bied ik cursussen aan waarin de taal vanaf de basis systematisch wordt opgebouwd, met veel lezen, luisteren en actief gebruik van het Latijn.
Prīncipia blijft bewust kleinschalig. Ik verzorg alle lessen zelf en werk met kleine groepen. Zo kan ik het niveau en de voortgang van deelnemers nauw volgen en het cursusmateriaal blijven ontwikkelen.
Methode
De aanpak voor volwassenen en voor scholieren verschilt. Jouw doelen, situatie en de lesvorm bepalen hoe we aan taalvaardigheid werken.
Latijn leren vanaf het begin
We werken toe naar het zelfstandig kunnen lezen van originele literatuur. Het doel is niet alleen dat je een zin grammaticaal kan ontleden, maar ook dat je zinnen van links naar rechts kunt lezen en de betekenis en toon zo direct mogelijk tijdens het lezen ervaart.
Daarvoor gebruik ik actief Latijn. Tijdens veel lessen spreek ik Latijn op een niveau dat goed te volgen is. We lezen en beluisteren toegankelijke teksten: veel comprehensible input, zonder ieder woord eerst naar het Nederlands te hoeven vertalen.
Grammaticale uitleg blijft belangrijk. Dat maakt namelijk moeilijkere zinnen toegankelijk en helpt patronen herkennen. Lees-, oefen- en schrijfopdrachten helpen om woordenschat en grammatica actief te verwerken. Ook buiten de les moedig ik veel toegankelijk lezen aan.
Om een functionele taalvaardigheid op te bouwen is ook buiten de lessen oefening nodig. Hoe snel je vooruitgaat, hangt mede af van de tijd die je daaraan besteedt.
Scholieren en bijles
Bij bijles sluit ik bewust aan bij het Latijnonderwijs op het gymnasium. In de groepsbijles oefenen we om zorgvuldig te vertalen naar het Nederlands en de grammaticale en analytische vaardigheden die school en examen vragen. Privébijles kan nauwkeuriger aansluiten bij één leerling.
In mijn ervaring lopen leerlingen vaak vast als zij in hun eerste leerjaren vertalingen van zinnen leren gokken, maar wanneer een systematische vertaalvaardigheid ontbreekt. In de onderbouw komen leerlingen daar soms mee weg, maar bij moeilijkere auteurs werkt gokken op basis van aannemelijkheid steeds minder goed.
Daarom besteden we veel aandacht aan vormen herkennen, zinnen zorgvuldig ontleden en begrijpen waarom een vertaling grammaticaal klopt. Ik stel veel vragen om te zien of de leerling de redenering kan volgen en geef gerichte oefeningen.
Het doel is dat de leerling weer zo zelfstandig mogelijk verder kan in de reguliere lessen. Actieve deelname en oefening buiten de les kunnen daarbij belangrijk zijn.
Resultaten kan ik niet garanderen. Voortgang hangt mede af van de beginsituatie, inzet, beschikbare tijd en andere omstandigheden.
Onderzoek bij deze aanpak
Deze literatuur bespreekt begrijpelijk taalaanbod, de bijdrage van expliciete instructie en de effecten van veel toegankelijk lezen. Zij onderbouwt geen garantie voor één methode of iedere individuele leerling.
- Lichtman, K. & VanPatten, B. (2021). “Was Krashen Right? Forty Years Later.” Foreign Language Annals 54(2), 283–305.
- Norris, J. M. & Ortega, L. (2000). “Effectiveness of L2 Instruction: A Research Synthesis and Quantitative Meta-Analysis.” Language Learning 50(3), 417–528.
- Spada, N. & Tomita, Y. (2010). “Interactions Between Type of Instruction and Type of Language Feature: A Meta-Analysis.” Language Learning 60(2), 263–308.
- Sangers, N. L. et al. (2025). “Learning a Language Through Reading: A Meta-Analysis of Studies on the Effects of Extensive Reading on Second and Foreign Language Learning.” Educational Psychology Review 37, art. 96.
Ik ben Jelmar.
Ik verzorg alle lessen zelf.
Latijn houdt mij al sinds mijn vroege schooltijd bezig. In de jaren daarna ben ik steeds meer in mijn vrije tijd en professioneel op de taal gaan focussen.
Naast ruim tien jaar privéonderwijs heb ik ervaring in het middelbaar onderwijs, met onderwijs aan volwassenen en met universitaire werkcolleges.
Hoe Latijn voor mij begon
Mijn belangstelling voor Latijn begon al op de basisschool. Daarom koos ik voor het gymnasium. Toen ik daar Latijn kreeg, raakte ik vooral geïnteresseerd in de systematiek van de taal.
In de derde klas ontdekte ik dat er ook mensen waren die Latijn daadwerkelijk spraken. Vanaf dat moment ben ik mij naast school intensief met actief Latijn bezig gaan houden. Ik wilde niet alleen analyseren en vertalen, maar de taal ook leren aanvoelen en zelf gebruiken.
Die belangstelling is gebleven. Ik lees, luister, spreek en schrijf nog steeds Latijn en blijf mij verder in de taal verdiepen.
Van natuurkunde naar taalonderwijs
Mijn academische opleiding ligt in de natuurkunde. Aan de Rijksuniversiteit Groningen specialiseerde ik mij in deeltjesfysica en rondde ik mijn master cum laude af.
In de natuurkunde heb ik geleerd problemen systematisch aan te pakken en de stappen in een redenering zorgvuldig te onderbouwen. Dat komt ook terug in mijn uitleg van Latijn. Ik probeer niet alleen regels aan te leren, maar ook duidelijk te maken hoe die met elkaar samenhangen en waarom een bepaalde redenering klopt.
Mijn kennis van de klassieke talen bouwde ik gedurende vele jaren daarnaast op: via het gymnasium, een universitaire minor klassieke talen, langdurige zelfstudie en intensieve zomerscholen met Latijn als voertaal. Tijdens die zomerscholen kreeg ik onder meer les van Casper Porton en Roberto Carfagni.
Als docent
Lesgeven begon vanuit mijn enthousiasme voor de taal. Ik vond het al vroeg leuk om anderen uit te leggen hoe het Latijn in elkaar zat en ging tijdens mijn studententijd steeds meer bijles geven.
In de les stel ik veel vragen. Ik wil niet alleen het juiste antwoord horen, maar begrijpen hoe iemand denkt en waar het begrip vastloopt. Als iemand zich serieus inspant en toch iets fout doet, geeft dat mij informatie: moet ik anders uitleggen, meer oefenen of een kleinere stap nemen?
Bij lessen die op vooruitgang zijn gericht, verwacht ik wel inzet. Latijn leren kost tijd. Hoeveel voorbereiding nodig is, verschilt per cursus en per doel.
Een van de leukste momenten is wanneer iemand ineens het systeem achter een constructie ziet. Daarnaast leveren teksten genoeg materiaal om te lachen, te associëren en speels met de taal om te gaan.
Wil je weten welke lessen bij jouw situatie passen? Bekijk het aanbod of neem contact op met een vraag over niveau, werkwijze of een specifieke hulpvraag.